عبد الجواد الكليدار ( مترجم : مسلم صاحبى )
75
تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى )
به نام حرم ، نامگذارى شدند ؛ هر چند در فضيلت ، متفاوت مىباشند . شيخ و كلينى در همين خصوص از امام صادق ( ع ) روايت كردهاند كه فرمود : هرگاه رهسپار زيارت امام حسين ( ع ) شدى ، درساحل فرات غسل زيارت مىكنى و پيراهن پاك و نظيف خود را مىپوشى . سپس پابرهنه ، حركت مىكنى ؛ چه اينكه تو ، در حرمى از حرمهاى خداى متعال و حرم پيامبر خدا ( ص ) هستى . . . « 1 » با اين همه ، علت محدود كردن حائر به يك دايره كوچك ، در ميان آن منطقهء وسيع و گسترده و علىرغم برخوردارى از چنين جايگاه مهّم و باعظمت دينى ، چيست ؟ چه اينكه حائر ، بر اساس مفادّ روايات وارده ، محدود و منحصر به دايرهء كوچكى است كه تمام آن ، ظاهراً از محدودهء اوّلين ساختمانى كه بر روى قبر امام حسين ( ع ) ، بعد از شهادتش ساخته و علىرغم بازسازى و توسعه تدريجى ، تا زمان امام صادق ( ع ) پابرجا بوده ، فراتر نمىرود ؛ روزگارى كه روايات فراوان و ازطرق گوناگون ، در تعيين مساحت حائر مقدس به بيست ذراع در بيست ذراع ، يا بيست و پنج ذراع در بيست و پنج ذراع ، از آن حضرت نقل شده است . تعيين حدود قبر شريف امام حسين ( ع ) كه روايات از آن گفتوگو مىكنند ، به موجب تحليل تاريخى ، محدوده ساختمانى است كه در آن روزگار ، قبر امام حسين ( ع ) و اطراف آن را شامل مىشده است و گرنه ، عقلانى نخواهد بود كه روايات ، بر اساس يك خط فرضى موهوم ، حدود حائر را تعيين كنند كه گاهى و به جهتى يا يا به جهاتى ، بر محدودهء ساختمان منطبق بوده و زمانى و از زاويهء ديگر ، بر آن انطباق نداشته است . از همينرو ، گاهى داخل ساختمان و زمانى ، بيرون از آن قرار مىگرفته است ؛ چنانكه به هيچ وجه نمىتوان گفت در پىريزى بناى اوّليه ، بعد ازواقعه عاشورا ، تمام توسعههاى بعدى به منظور تأييد حرمت و قداست حائر كه
--> ( 1 ) . بحارالانوار ، ج 18 ، ص 753 .